
یوسف دیوانی
از سال دردی تا کرونا
بی شک در زمان آن بیماری همه گیر هیچگونه مقاومتی به عمل نیامده و میزان مرگ و میر بسیار بالا بوده است. شاید تا حدی با توسل به داروهای محلی مداوایی به عمل می آمده است.به همین سبب در کنار حوادث تلخی همانند زلزله معروف دهه ۳۰، سیل و غیره، آن سال به " سال دردی"(سال درده ، سر درده یا سل درده ) نام گرفت و هنوز در اذهان مردم مانده ا ست . بیماری که در منطقه بستک و جنوب فارس از آن خبر داریم ، هم زمان با وبایی است که در کل کشور در سال 1344هجری قمری رخ دادهاست . در واقع همان وبای همه گیر جهانی بوده که به ایران هم سرایت می کند. برخی افراد معتقدند بیماری کشنده آن روزگار که به سال درده یا دردی معروف شد ، نوعی آنفلونزا بوده است.
این بیماری در جهرم ، لار، محلچه ، گراش، خنـج ، سده،بیدشیر (بیدشهر)خنج ، پیشــــور ، کرمسته ، خــور،گلار ، دشت، ده پشت ، آبشـور و بیخ اشکنان نیز شیوع فراوان داشته است
با پرسش های میدانی که به عمل آمد معلوم گردید بنادر هرمزگان کمتر دچار بیماری وبای آن روزگار شده و اگر بوده میزان تلفات در آن حد جایی نقل نشده و یا در اسناد تاریخی ذکر نشده است. برخی از قدمای شهر بندرلنگه ،گزیر و چاه مسلم نیز به نقل گذشتگان از ابتلای این بیماری همه گیر در شهرشان خبر می دهند اما آمار و نوع بیماری و میزان تلفات در دست نیست.